HIV ve HBV ye Karşı Alınması Gereken Önlemler
I. Açık cilt lezyonları olan sağlık bakım elemanlarının alması gereken önlemler
Bunlar direk hasta bakımı yapmamalı ya da durum keÂsinleÅŸinceye kadar kontamine araçları çıplak elle tutmaÂmalıdırlar.
II. Direk hasta bakımı veren sağlık bakım elemanlarının alması gereken önlemler
A. Tek kullanımlık eldiven giymeyi gerektiren durumlar
1. Cilt bütünlüğü bozulmuÅŸ tüm hastalarla temas, giysiÂlerin deÄŸiÅŸtirilmesi, oral, nazal ya da endotrakeal as-pirasyon, nazogastrik tüp uygulaması, oral bakım veya termometreleri tutarken,
2. Arter ya da vene girme, arteryal infüzyondan kan as-pire etme, Swan-Ganz ya da Hickman kateterleri veÂya diÄŸer vasküler giriÅŸ araçlarını elle tutma, laboratuÂar ya da yataktaki analizler için kan veya vücut sıvı örneklerini alma veya bu örneklerin elde tutulması sıÂrasında,
3. Vaginal kanama veya inkontinans için kullanılan peÂrine pedlerinin deÄŸiÅŸtirilmesi sırasında,
4. Kan veya kan ürünlerinin değiştirilmesi, verilmesi ya da asılması sırasında,
5. Sürgü, ördek ve böbrek küvetler boşaltılırken ve sto-ma bakımı verilirken tek kullanımlık eldiven giyilir.
B. Eldiven yırtılır ya da delinirse çıkarılır, eller yıkanır ve yeni eldiven kullanılır
C. Eller kan ya da vücut sıvılarıyla kirlendiÄŸinde, hastaÂdan hastaya geçerken, kirlenmiÅŸ cansız objelere dokuÂnulduktan sonra hemen yıkanmalıdır
D. Travmalı hastaların resüsitasyonu ya da acil doÄŸumlardaki gibi kan veya diÄŸer vücut sıvılarına aşırı derecede maruz kalma olasılığnda eldivenle birlikte maske, gömÂlek ve gözlük gibi uygun engel oluÅŸturacak giysiler giyilir
D. Kan veya vücut sıvılarıyla kirlenmiÅŸ giysiler veya örtüÂler düzenli olarak çamaşırhaneye gönderilip yıkanır.
1. Ağızdan ağıza suni solunumun yerine suni hava yoÂlu ve resüsitasyon araçları kullanılır.
2. Batma yaralanmaları riskini arttırdığından dolayı iÄŸÂneler kullanıldıktan sonra uçlarına takılmaz, bükülÂmez ya da kırılmaz. Acil iÅŸlemler sırasında iÄŸneler de-linmez kutulara direk olarak atılır. Ä°ÄŸnelerin yatak üsÂtüne, yatak kenarlarına, yerlere düşmemesi için büÂyük çaba gösterilir.
III. İndirek hasta bakımı veren sağlık bakım elemanlarının alması gereken önlemler
A. Tekrar kullanılacak kesici aletler temizlendikten sonra özel koruyucu kaplarında taşınır, elde taşınmaz.
B. Araçlar üzerindeki kan ve dokuların tümüfırçalandık-tan sonra dezenfekte edilir. TemizliÄŸi yapan kiÅŸiler elÂdiven giyer. Personel, hasta banyolarındaki kirli madÂdelere dokunma sırasında eldiven ve torba kullanmaya cesaretlendirilir.
C. Kan ve vücut sıvılarıyla kirlenmiÅŸ özel analiz materyalleÂri ve izleme araçları, acil sedyeler, çalışma alanları, banÂkolar emici havlularla temizlenir ve daha sonra uygun dezenfektanlarla yıkanır. Ancak kullanılacak dezenfekÂtan ajanların aletleri bozucu etkisi bilinmeli, özellikle alüÂminyum gibi metallerde aşındırıcı olduÄŸundan dolayı sodyum hipoklorid kullanımında dikkatli olunmalıdır.
D. Atıklar uygun şekilde yok edilirler
1. Kan, vücut sıvı atıkları ya da diğer kirli sıvılar uygun şekilde bir atık yerine boşaltılır, kanalizasyon sistemi içinde yıkanır.
2. Katı kirlenmiş maddeler dayanıklı plastik torbalara konulur, etiketlenir ve hastanenin kirli maddeler için belirlenen yöntemine göre imha edilir.
IV. ABD Hastalık Kontrol Komitesi’nin Enfeksiyon Kontrolü İçin Önerdiği Protokol
A. Eğer birey enfekte kan veya vücut sıvıları ile temas ederse, gözlere, yüze, ya da açık cilt lezyonlan üzerine kan veya vücut sıvıları sıçrarsa bu önemli bir risktir.
B. HIVli olduÄŸu düşünülen bireyin olası bulaÅŸtırıcılığını belirleyebilmek için birey klinik ve epidemiyolojik olaÂrak deÄŸerlendirilir. Enfekte hasta, insidans ve serolojik testler hakkında bilgilendirilir.
C. HIV enfeksiyonu bulaÅŸmış bireye olabildiÄŸi kadar çaÂbuk serolojik testler yapılır. EÄŸer kaynak kiÅŸi HIV bulÂgularına sahip bir AÄ°DS’ti ise, test tekrarlanır-
1. HIV enfeksiyonuna yeni maruz kalmış birinin testleÂri negatif sonuçlanırsa, test 6 hafta içinde tekrarlanır ve geçiÅŸ olup olmadığını belirlemek için periyodik olarak 3. 6. ve 12. aylarda tekrar test yapılır.
2. Yeni olarak maruz kalan birey özellikle ilk 6-12. hafÂtalarda gözlenir.
HIV, HBV ve diÄŸer kanla geçen hastalıklar için kan en önemli kaynaktır. Semen ve vajinal sıvılar yoluyla enfeksiyon geçiÅŸi genelÂlikle seksüel yolla olmasına raÄŸmen bu sıvılarla temasta da önlemÂler uygulanır. Aynı zamanda dokular, serebrospinal sıvı, sinovial, peritoneal, perikardial, amniyotik sıvı ve diÄŸer bilinmeyen sıvılarla bulaÅŸma riskine karşı da önlemler uygulanır. Feçes, nazal sekres-yon, ter, gözyaşı, idrar ya da kusmuk kanla bulaÅŸmadıkça önlem almaya gerek yoktur. Bu sıvılar ve materyallerden HBV ve HIV geÂçiÅŸ riski çok düşük veya yoktur.
ÇoÄŸu hastanede enfeksiyon kontrolünü saÄŸlayan komite genelÂlikle acildeki enfeksiyon kontrolünden de sorumludur. Sorumluluk-lan; enfeksiyon riskini azaltma konusunda eÄŸitim, izolasyon önÂlemleri, mesleki risklerin yönetimi ve yeni çalışmaya baÅŸlayanlar için oryantasyon programlarıdır. Enfeksiyon kontrol komitesi üyeÂleri, acil ünitesinde politika ve yöntemlerin geliÅŸtirilmesinde konsül-tan olarak da görev alırlar.
Bazı enfeksiyon hastalıktan il ve bölgesel düzenlenmelere göre kaydedilir. Kaydetme genellikle kontrol komitesi üyelerinin sorumÂluluÄŸundadır. Acil ünitesinde kayıtların hangi hastalıkla iliÅŸkili olÂduÄŸu önemlidir. Uygun kiÅŸi veya ajanın kaydedilmesinde hastaneÂnin politikası izlenir.