Hipoglisemi Nedir, Reaktif Hipoglisemi
Plazma glikoz düzeyinin normalin altına inmesi, buna baÄŸlı olarak sempatik sinir sisteminin uyanlması ve beyin fonksiyonlarının bozulÂması sonucu geliÅŸen belirti ve bulgularla ortaya çıkan klinik bir tabloÂdur. Beynin tek enerji kaynağı glikozdur. Bu nedenle kısa sürede tedaÂvi edilmeyen hipoglisemi beynin fonksiyonlannın akut olarak bozulÂmasına, bilinç kaybı ve ölüme yol açabilir. Hipoglisemi nedenleri arasınÂda en sık olarak; insülin (uygun ÅŸekilde kullanılmaması, emilimde günÂlük farklılıklar, insülin antikorları vb), sülfonire grubu oral antidiyabe-tikler ve alkol, daha seyrek olarak salisilatlar, kinin tetrasiklin, propra-nolol, klorokin gibi ilaçlar yer alır. Aynı zamanda yeterli yemek yemeÂme veya yemeÄŸi geciktirme, egzersiz, karaciÄŸer hastalıklan ve alkol kullanımı (alkol kana glikoz geçiÅŸini önleyerek kan ÅŸekerini düşürür, alkolle birlikte insülin veya OAD alan diyabetlilerde kan ÅŸekeri düşükÂlüğünden kurtulma dönemi de uzayabilir) hipoglisemi nedeni olabilir.
Hastanın Değerlendirilmesi
Belirtilerin hızlı başlaması, yiyecek alımının olmaması ve/veya alkol alınması, insülin veya OAD alımının son dozu, salisilat, propranolol gibi ilaçların kullanımı araştırılır. Fizik muayene bulguları değerlendirilir.
Hipoglisemi Belirtileri ve Nedenleri
Belirtiler iki şekilde ortaya çıkar:
a) Merkezi sinir sisteminin glikozsuz kalmasına (nöroglikopeni) bağlı belirtiler
Konsantrasyon bozukluğu, algılama kusurları, dalgınlık
Kişilik değişikliği, çabuk sinirlenme
KiÅŸi, yer, zaman ve duruma oryantasyon bozukluÄŸu
Anlamsız konuşmalar
Baş ağrısı, baş dönmesi, fenalık hissi, dengesizlik
Konfüzyon
Konvülsiyonlar
Koma
b) Hipogliseminin uyardığı kontrinsüler sistemin aktivasyonuna bağlı (adrenerjik)
Ellerde titreme
SoÄŸuk terleme
Çarpıntı
İç titremesi, huzursuzluk, sıkıntı
Açlık hissi
Hipoglisemi Tanı ppt
Kan ÅŸekerinin %50 mg/dl’ nin altına inmesidir. Klinik belirtiÂler, kan ÅŸekeri düzeyi alışkanlığına ve kan ÅŸeker düşmesinin duÂrumuna göre bazen 100 mg/dl’nin altında, veya 30 mg/dl’nin alÂtına düşmesi halinde görülebilir. Aynı zamanda kadınlar için 35 mg/dl’nin altı, erkekler için 55 mg/dl’nin altı hipoglisemi kabul edilebilir. Bu deÄŸerler kesin deÄŸerler olmamakla birlikte hipogliÂseminin tanısı güç deÄŸildir. Her akut bilinç kapanmasında hipogÂlisemi akla gelmelidir. Bu durumda hemen el altında bulunması gereken kan ÅŸekeri ölçümünü saÄŸlayan glikometreler kısa sürede kan ÅŸekerinin deÄŸeri hakkında bilgi saÄŸlarlar. Özellikle alkol alÂmış birinin bilinci kapalı ise, bu hemen alkole baÄŸlanmamak, hiÂpoglisemi ve kafaiçi nedenler araÅŸtırılmalıdır. Hasta acil Ãœnitesine geldiÄŸinde glikoz çözeltisi vermek üzere açılan damar yolunÂdan alınan kan örneÄŸinden insülin, C-peptid, kortizol tayinleri yapılabilmesi için serum örneÄŸi ayrılmalı hemen tayin yapılama-yacaksa sabaha kadar soÄŸutucuda saklanmalıdır.
Hipoglisemi Tedavisi ve Bakım
Bilinç açık ve yutma refleksi varsa.- Ağızdan karbonhidratÂlar, en az 3 adet kesme ÅŸeker su içinde eritilerek, bir meyve, akide ÅŸekeri, meyve suyu, diyet olmayan kola, bisküvi, kuru üzüm veriÂlebilir.
Bilinç kapalı ise: Ağızdan yiyecek verilmez, IV yol açılır. %20′ lik, %30′ luk %50′lik dekstroz, verilir. Eğer mümkünse glukagon ampul cilt altına veya cilt içine yapılır. Kan şekeri, yaşam bulguları ve mental durum sürekli izlenir.
Hipoglisemiden Korunma ve hipoglisemi hastalığı
Düzenli ÅŸeker takibi, hipoglisemi nedenlerinin bilinmesi ve yol açan faktörlerden kaçınılması; düzenli olarak ana ve ara öğünleriÂni alması, yanında glikozlu besinler taşıması (kesme ÅŸeker, meyve suyu gibi), diyabetli olduÄŸunu gösterir kimlik (bilezik, kolye, kimÂlik kartı) kartını taşıması konusunda hasta bilgilendirilir.